Agentic commerce: hype of harde realiteit?
Marco Flapper | 19-05-2026
Je hebt de term vast al voorbij zien komen. In whitepapers, op LinkedIn, tijdens conferenties: agentic commerce. En zoals dat gaat met dit soort termen: iedereen heeft het erover, maar als je vraagt wat het precies betekent, blijft het antwoord vaag.
Begrijpelijk, want agentic commerce is tegelijkertijd heel concreet en nog grotendeels in ontwikkeling. Forrester, een van de meest toonaangevende onderzoeksbureaus op het gebied van digitale business, stelt het vrij nuchter: agentic commerce "only sort of exists." En toch investeren Amazon, Walmart, Google, Mastercard en tientallen andere grote spelers er op dit moment massaal in.
Dus wat is het nu precies? Moet je er nu al iets mee? En als je dat niet doet, loop je dan achter? In dit artikel geef ik je een eerlijk en helder overzicht, zonder buzzwords en zonder paniek.
Wat maakt iets 'agentic'?
Kunstmatige intelligentie is geen monolithisch begrip. Onder de brede AI-paraplu zitten meerdere lagen.
Machine learning leert van data en maakt voorspellingen. Deep learning herkent complexe patronen in spraak, beeld en tekst. Generatieve AI, de technologie achter ChatGPT, maakt nieuwe content op basis van alles wat het eerder heeft gezien. Agentic AI voegt daar iets fundamenteels aan toe: autonome actie. Een agentic systeem stelt zelf doelen, maakt beslissingen en voert handelingen uit, zonder dat een mens bij elke stap hoeft goed te keuren.
Het cruciale verschil is dus niet wat de AI weet of kan maken, maar wat de AI doet. Een chatbot die antwoorden geeft op vragen? Niet agentic. Een AI die zelfstandig producten vergelijkt, een korting onderhandelt en een bestelling plaatst? Dat is agentic.
En wat is agentic commerce dan precies?
Agentic commerce is het model waarbij AI-agents zelfstandig handelingen uitvoeren tijdens het koopproces, namens consumenten, namens bedrijven, of beide.
Denk aan het volgende scenario: je zegt tegen je AI-assistent 'Zoek de beste laptop voor videobewerking onder 1.500 euro, met snelle levering.' Tegen de tijd dat je koffie klaar is, heeft de agent honderden opties vergeleken, recensies geanalyseerd, beschikbaarheid gecheckt en de bestelling geplaatst. Jij hebt geen enkele website bezocht.
Dit is de kern van agentic commerce. Niet een slimmere zoekbalk. Niet een chatbot die je doorverwijst naar een FAQ. Een systeem dat jouw intentie begrijpt en van begin tot eind afhandelt.
Wat gebeurt er al in de praktijk?
Volwaardige agentic commerce, waarbij een AI-agent volledig zelfstandig een aankoop doet, is nu nog de uitzondering, niet de regel. Maar de beweging is onmiskenbaar:
- Walmart lanceerde een integratie met ChatGPT waarmee shoppers producten kunnen zoeken, een mandje samenstellen en afrekenen.
- Amazon's AI-assistent Rufus genereerde tijdens Black Friday koopsessies die 100% hoger lagen dan gemiddeld, met een dagelijkse conversie die 75% beter was dan een jaar eerder.
- Google introduceerde AI Mode, dat shoppers helpt inspiratie te vinden en op het juiste moment te kopen.
- Mastercard's Agent Pay maakte eind 2025 zijn eerste transactie buiten de VS mogelijk.
Dit zijn geen proof-of-concepts meer. Dit zijn live diensten, bij de grootste retailers ter wereld. En toch is slechts 13% van de consumenten al overgegaan tot een aankoop via een AI-assistent. Maar 70% zegt min of meer comfortabel te zijn met het idee. De acceptatie groeit snel.
Twee werelden: owned en non-owned
Een belangrijk onderscheid dat veel mensen over het hoofd zien: agentic commerce speelt zich af in twee fundamenteel verschillende omgevingen.
| Niet-bezeten omgevingen | Eigen omgevingen |
|---|---|
ChatGPT, Perplexity, Google Gemini | Je eigen website, app, loyaliteitsplatform |
Groot bereik, beperkte controle | Volledige controle, kleiner bereik |
Ontdekbaar zijn is de prioriteit | Differentiatie en loyaliteit zijn de prioriteit |
Afhankelijk van hoe AI uw gegevens oppikt | U definieert de merkbeleving en data |
De slimste strategie combineert beide: zorg dat je vindbaar en transactioneel bent op externe AI-kanalen, en bouw tegelijk een onderscheidende ervaring op je eigen platform.
Moet je nu al iets doen?
Je bent niet per se te laat. Maar stilzitten is ook geen optie. Forrester stelt expliciet dat bedrijven die nu beginnen verstandig doen om eerst de fundering te leggen, in plaats van te rennen naar de nieuwste feature. De technologie, de protocollen en de consumentenacceptatie zijn allemaal nog in ontwikkeling.
Maar de richting is helder. McKinsey schat dat tegen 2030 bijna 50% van de online shoppers AI-agents gebruikt voor een deel van hun aankopen. In de VS alleen al gaat het dan om 115 miljard dollar extra e-commerce omzet. Wereldwijd praat je over een potentieel van 3 tot 5 biljoen dollar. De vraag is dus niet of agentic commerce komt, maar wanneer het mainstream wordt, en of jouw merk dan klaar is.
Vier vragen om mee te beginnen
1. Welk probleem lossen we op? Agentic commerce is geen doel op zich. Het is een middel. Welk klantprobleem of welke interne inefficiëntie wil je aanpakken?
2. Waar is onze data? AI-agents kunnen alleen goed functioneren als ze beschikken over schone, actuele en gestructureerde data. AI-agenten kunnen alleen goed functioneren als ze toegang hebben tot schone, actuele en gestructureerde gegevens. Hoe zijn uw productcatalogus, inventaris en prijzen georganiseerd?
3. Hoe zit het met vertrouwen? Klanten moeten bereid zijn om een AI-agent te laten handelen namens hen. Welke garanties en transparantie bied jij daarin?
4. Wat bouwen we zelf, en wat laten we over aan anderen? Ga je investeren in een eigen AI-agent, of focus je eerst op zichtbaarheid in externe AI-kanalen?
Conclusie: strategie, niet paniek
Agentic commerce is reëel. Het is geen hype die overwaait, maar een structurele verschuiving in de manier waarop mensen producten ontdekken, vergelijken en kopen. De technologie rijpt snel, de grote platformen investeren er massaal in, en consumenten raken eraan gewend.
De belangrijkste conclusie voor nu is simpel: begrijp wat het is, volg de ontwikkelingen, en begin met de fundering. Schone data, open APIs en een heldere strategie. De rest volgt.
Volgend artikel in deze serie
Veel bedrijven denken dat ze al 'agentic' zijn omdat ze een chatbot op hun website hebben staan. Dat misverstand is begrijpelijk, maar ook gevaarlijk, want het leidt tot verkeerde investeringen en gemiste kansen. In het volgende artikel leg ik precies uit wat het verschil is tussen een chatbot en een echte AI-agent, waarom dat onderscheid er veel meer toe doet dan je denkt, en hoe je kunt beoordelen waar jouw huidige technologie staat op het spectrum van 'gewoon geautomatiseerd' naar 'echt autonoom.'
Deel 2 - 'Van chatbot naar AI-agent: wat is het verschil en waarom maakt het uit?'
